ASC-US Ne Demek? Kanser mi, HPV Pozitifse Ne Yapılır?
ASC-US, smear raporunda en sık görülen anormal ifadelerden biridir ve tek başına kanser anlamına gelmez. Sonraki adımı yüksek riskli HPV sonucu, genotip ve geçmiş tarama öyküsü belirler.
ASC-US açılımı ve anlamı
ASC-US, “Atypical Squamous Cells of Undetermined Significance” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede önemi belirsiz atipik skuamöz hücreler denir. Patolog bazı yüzey hücrelerinin tam normal görünmediğini, fakat değişikliğin nedenini veya derecesini smear’dan kesinleştiremediğini bildirir.
Yüksek riskli HPV en önemli nedenlerden biridir; ancak inflamasyon, mantar gibi enfeksiyonlar, irritasyon, polip, gebelik veya menopozal atrofi de hücre görünümünü etkileyebilir. Smear sonucu nedeni tek başına kanıtlamaz.
ASC-US, LSIL ve CIN1 aynı şey mi?
| Terim | Hangi örnekte? | Ne anlatır? |
|---|---|---|
| ASC-US | Smear / sitoloji | Önemi belirsiz hafif skuamöz hücre değişikliği |
| LSIL | Smear / sitoloji | HPV etkisiyle uyumlu düşük dereceli hücre değişikliği |
| CIN1 / histolojik LSIL | Kolposkopik biyopsi | Düşük dereceli doku değişikliği |
| CIN2/3 / histolojik HSIL | Biyopsi | Yüksek dereceli kanser öncüsü |
ASC-US bir biyopsi tanısı değildir ve rahim ağzında lezyon bulunduğunu tek başına göstermez. HPV testi ve gerektiğinde kolposkopi, bu hafif sitoloji değişikliğinin altında tedavi gerektiren doku hastalığı olup olmadığını araştırır.
Reflex HPV testi ne demek?
ASC-US saptandığında aynı sıvı bazlı örnekten yüksek riskli HPV testi yapılmasına reflex HPV testi denir. Yeni örnek gerekmeyebilir. HPV negatiflik daha düşük riski, HPV pozitiflik ise genotip ve geçmişe göre daha yakın değerlendirmeyi gösterir.
“HPV pozitif” satırının altında HPV16, HPV18 veya genişletilmiş genotip sonucu olup olmadığını kontrol edin. Yalnız “HPV var” bilgisi bütün risk katmanlarını göstermez.
HPV pozitif ASC-US sonucunda ne yapılır?
| Kombinasyon | Genel yaklaşım | Neden? |
|---|---|---|
| HPV16/18 + ASC-US | Kolposkopi | En yüksek riskli genotiplerdir; geçmiş düşük risk bilgisi kolposkopiyi kaldırmaz. |
| HPV31, 33/58, 45, 52, 35/39/68 veya 51 + ASC-US | Kolposkopi yönü güçlenir | 2025 genişletilmiş genotipleme bu grupları 56/59/66’dan farklı yönetir. |
| Yalnız HPV56/59/66 + ASC-US | Bir yıllık tekrar test uygun olabilir | Doğrulanmış primer HPV/cotest bağlamında daha düşük risk katmanı. |
| Genotip belirtilmeyen HPV pozitif ASC-US, öykü bilinmiyor | Çoğunlukla kolposkopi | Ortalama risk, genel kolposkopi eşiğine ulaşır. |
| Yakın geçmişte negatif HPV testi veya CIN2 altı kolposkopi | Bazı kişilerde bir yıllık HPV temelli takip | Belgelenmiş düşük riskli geçmiş mevcut riski azaltabilir. |
2019 ASCCP verilerinde geçmişi bilinmeyen, 25 yaş ve üzerindeki ortalama riskli kişide pooled HPV pozitif ASC-US için güncel CIN3+ riski yaklaşık %4,4 bulunmuştur. Yakın geçmişte belgelenmiş negatif HPV temelli test bu riski yaklaşık yarıya düşürebilir. Bu oran kişisel tanı değildir ve genişletilmiş genotip sonucu yönetimi daha da ayrıştırabilir.
Dual stain ASC-US sonucunda kullanılabilir mi?
HPV16/18 dışındaki yüksek riskli HPV ile ASC-US birlikteliğinde doğrulanmış p16/Ki-67 dual stain triyajı kullanılabilir. Dual stain pozitifse kolposkopi, uygun negatif sonuçta bir yıllık HPV temelli kontrol önerilir.
HPV16/18 pozitifliğinde negatif dual stain kolposkopi gereğini kaldırmaz. Dual stain sonucu ayrıca önceki CIN2+/AIS tedavisinin sürveyans planını tek başına değiştirmez.
HPV negatif ASC-US ne demek?
HPV negatif ASC-US, HPV pozitif ASC-US’a göre daha düşük riskli bir kombinasyondur. 25 yaş ve üzerindeki, ortalama riskli ve geçmişi bilinmeyen kişide genel yaklaşım üç yıl sonra HPV temelli testtir. HPV negatifliği “smear laboratuvar hatası” anlamına gelmez; hücre farklılığının HPV dışı nedenlerle oluşabileceğini de düşündürür.
Daha önce CIN2, CIN3 veya AIS tedavisi, bağışıklık baskılanması, HIV, rahim ağzı kanseri öyküsü ya da başka yüksek risk durumu varsa üç yıllık genel aralık kullanılmaz. İlişki sonrası veya menopoz sonrası kanama varsa tarama sonucu düşük riskli görünse bile muayene gerekir.
Önceki sonuçlar yönetimi nasıl değiştirir?
| Geçmiş bilgi | Yeni sonuç | Olası etkisi |
|---|---|---|
| Son yaklaşık 5 yılda negatif HPV/kotest | Yeni HPV pozitif ASC-US | Çoğu durumda bir yıllık takip kolposkopi yerine uygun olabilir; genotip istisnaları korunur. |
| Son bir yılda kolposkopi ve biyopsi <CIN2 | İlk takipte HPV pozitif ASC-US | Bir yıl daha HPV temelli takip yapılabilir. |
| Takipte anormallik yeniden sürüyor | Tekrar HPV pozitif ASC-US/LSIL | Sonraki turda kolposkopi gerekir. |
| Önceki CIN2/3 veya AIS tedavisi | Herhangi bir HPV pozitiflik veya sitoloji anormalliği | Tedavi sonrası sürveyans kurallarıyla kolposkopi yönü güçlenir. |
Yalnız önceki normal smear, negatif HPV testi kadar risk düşürmez. Bu nedenle eski raporun “normal” olduğunu hatırlamak yerine testin HPV içerip içermediğini ve tarihini görmek gerekir.
25 yaş altında ASC-US
25 yaş altında geçici HPV enfeksiyonları ve düşük dereceli değişikliklerin gerileme olasılığı yüksek olduğu için yaklaşım daha konservatiftir. ASC-US veya LSIL için genellikle bir yıl sonra sitoloji tekrarlanır. Herhangi bir kontrolde ASC-H, AGC veya HSIL gelişirse kolposkopi yapılır.
Birinci yılda yine ASC-US/LSIL varsa ikinci yılda sitoloji tekrarlanabilir; düşük dereceli sonuç iki yıl sürerse kolposkopi yapılır. Reflex HPV negatifse üç yıl sonra sitoloji kabul edilebilir. Bağışıklık baskılanması kişisel planı değiştirir.
Gebelikte ASC-US
Gebelikte de kolposkopi için aynı risk eşikleri kullanılır. Kolposkopi ve klinik olarak gerekli hedefli biyopsi deneyimli hekim tarafından yapılabilir. Gebelikte ECC yapılmaz; tedavi amaçlı LEEP/konizasyon yalnız invaziv kanser şüphesinde düşünülür.
Doğum sonrası kolposkopi gerekiyorsa en erken dört hafta sonra planlanır. ASC-US tek başına doğum şekli veya sezaryen nedeni değildir.
Menopozda ASC-US
Düşük östrojen nedeniyle atrofi, kuruluk ve inflamasyon hücrelerin ASC-US görünmesine katkıda bulunabilir. HPV sonucu ve önceki taramalar yine temel belirleyicidir. Hekim, uygun kişide atrofi tedavisi sonrası örnek tekrarını değerlendirebilir; fakat HPV pozitifliği veya kanama varsa yalnız atrofi varsayımıyla takip bırakılmaz.
ASC-US için antibiyotik, vitamin veya LEEP gerekir mi?
ASC-US’un kendisine yönelik antibiyotik veya HPV’yi temizleyen standart ilaç yoktur. Enfeksiyon belirtileri ve laboratuvar bulgusu varsa ilgili enfeksiyon ayrıca tedavi edilir. Vitamin veya takviye, gerekli kolposkopi ya da kontrolün yerine geçmez.
ASC-US tek başına LEEP nedeni değildir. Eksizyon kararı kolposkopi ve biyopside CIN2/3 saptanması, yüksek dereceli sitoloji–biyopsi uyumsuzluğu veya başka yüksek riskli bulgularla verilir.
Randevuya hazırlanma listesi
- ASC-US yazan smear raporunun tamamını indirin.
- HPV sonucunda genotip veya grup adını bulun.
- Son beş yıldaki HPV, smear ve kotest sonuçlarını tarih sırasına koyun.
- Varsa kolposkopi, biyopsi, ECC, LEEP veya konizasyon raporlarını ekleyin.
- Gebelik, bağışıklık baskılanması ve açıklanamayan kanama gibi durumları not edin.
- Sonraki testin türünü ve tarihini görüşmede yazın.
HPV ve smear kombinasyonunun genel anlamını Raporumu Anla aracında seçebilirsiniz. Araç geçmiş öyküye dayalı kişisel kolposkopi kararının yerini tutmaz.
ASC-US raporunu yorumlamadan önce beş satırı kontrol edin
ASC-US tek başına bir hastalık veya biyopsi tanısı değildir. Aynı kelime iki kişide farklı takip anlamına gelebilir; çünkü risk hesabı HPV sonucu ve önceki tarama öyküsüyle değişir.
| Kontrol alanı | Neden önemlidir? | Eksikse ne sorulur? |
|---|---|---|
| Yaş | 25 yaş altındaki yaklaşım yetişkin risk tablosundan farklıdır | Yaşa uygun tekrar sitoloji zamanı |
| Refleks HPV ve genotip | HPV negatiflik ile yüksek riskli HPV pozitifliği aynı yol değildir | Aynı örnekten HPV çalışılabilir mi? |
| Son beş yıldaki HPV/smear | Yakın zamanda negatif HPV temelli test riski azaltabilir | Eski raporun tarihi ve test türü |
| Önceki kolposkopi ve biyopsi | Yakın zamanda CIN2’den düşük sonuç izlem aralığını değiştirebilir | Patolojideki en yüksek derece |
| Önceki CIN2+, AIS veya tedavi | Rutin tarama algoritması yerine sürveyans gerekir | LEEP/konizasyon tarihi, sınırlar ve son kontrol |
Neden her HPV pozitif ASC-US aynı anda kolposkopi olmayabilir?
Öyküsü bilinmeyen HPV pozitif ASC-US çoğu zaman kolposkopi eşiğine ulaşır. Buna karşılık yakın zamanda negatif HPV temelli tarama veya CIN2’den düşük kolposkopi sonucu bulunan bazı kişilerde bir yıllık HPV temelli izlem önerilebilir. HPV16/18, kalıcı pozitiflik, bağışıklık baskılanması veya önceki CIN2+ öyküsü kişisel yolu değiştirebilir. Bu nedenle rapor tarihlerini gizleyen tek satırlık ekran görüntüsüyle kesin takip kararı verilmemelidir.
İstanbul’da ASC-US sonucu değerlendirmesi
ASC-US sonucu; HPV genotipi, önceki smear/HPV testleri ve varsa kolposkopi veya biyopsi raporlarıyla birlikte değerlendirilir. Küçükçekmece’deki muayenehane için klinik ekibinden uygun gün ve saat bilgisini alabilirsiniz. WhatsApp mesajına rapor veya kimlik bilgisi eklemeyin.
ASC-US hakkında sık sorulan sorular
ASC-US kanser midir?
Hayır. ASC-US smear hücrelerinde hafif ve nedeni kesin olmayan bir farklılık tarif eder; kanser veya CIN tanısı değildir. HPV sonucu ve geçmiş taramalar sonraki adımı belirler.
ASC-US ile CIN1 aynı şey mi?
Hayır. ASC-US bir sitoloji yani smear ifadesidir; CIN1 ise biyopsiyle konan düşük dereceli doku tanısıdır. Birbirleriyle ilişkili olabilirler fakat aynı sonucu anlatmazlar.
HPV pozitif ASC-US sonucunda kolposkopi gerekir mi?
Çoğu ilk HPV pozitif ASC-US sonucu kolposkopi eşiğine ulaşır; ancak HPV genotipi, yakın zamanda negatif HPV testi veya CIN2 altı kolposkopi gibi geçmiş sonuçlar bazı kişilerde bir yıllık takibe izin verebilir.
HPV negatif ASC-US ne zaman tekrar edilir?
25 yaş ve üzerindeki ortalama riskli, geçmişi bilinmeyen kişide genel yaklaşım üç yıl sonra HPV temelli testtir. Önceki CIN2+ tedavisi, bağışıklık baskılanması veya başka özel risk varsa bu aralık kullanılmaz.
ASC-US tekrar tekrar çıkarsa ne olur?
Tekrarlayan ASC-US, HPV sonucu ve önceki kolposkopiyle birlikte değerlendirilir. HPV pozitiflik sürüyorsa veya takipte anormallik tekrar ediyorsa kolposkopi gerekebilir.
25 yaş altında ASC-US nasıl takip edilir?
Genellikle bir yıl sonra sitoloji tekrarlanır. ASC-H veya HSIL gelişirse kolposkopi yapılır; düşük dereceli sonuç iki yıl sürerse kolposkopi gündeme gelir.
Gebelikte ASC-US sonucu kolposkopi gerektirir mi?
Gebelikte de aynı risk eşikleri kullanılır. Kolposkopi ve klinik olarak gerekli biyopsi yapılabilir; ECC yapılmaz ve kanser şüphesi dışında tedavi doğum sonrasına bırakılır.
Menopozda ASC-US neden olabilir?
Düşük östrojen ve atrofi hücrelerin ASC-US görünmesine katkıda bulunabilir. Bununla birlikte HPV sonucu ve tarama öyküsü yine değerlendirilir; atrofi varsayarak takip bırakılmaz.
ASC-US için hemen LEEP yapılır mı?
Hayır. ASC-US tek başına LEEP nedeni değildir. LEEP kararı kolposkopi ve biyopside CIN2/3 gibi tedavi gerektiren bir lezyon saptanması veya başka yüksek riskli bulgularla verilir.
ASC-US sonucu için randevuya ne götürmeliyim?
Smear raporunun tamamını, HPV ve genotip sonucunu, önceki HPV-smear testlerini ve varsa kolposkopi, biyopsi, LEEP veya konizasyon patolojilerini götürün.
İlgili rehberler
Kaynaklar
- Perkins RB, Guido RS, Castle PE, et al. 2019 ASCCP Risk-Based Management Consensus Guidelines.
- Perkins RB, et al. ASCCP Guidelines: Updates Through 2023.
- Massad LS, Clarke MA, Perkins RB, et al. Extended Genotyping Enduring Guidelines.
- National Cancer Institute. HPV and Pap Test Results: Next Steps after an Abnormal Test.
- National Cancer Institute. ASC-US definition.
- ACOG. Abnormal Cervical Cancer Screening Test Results.