HPV Aşısı Ne İşe Yarar? Kimlere, Kaç Doz Yapılır?
HPV aşısı, henüz karşılaşılmamış aşı tiplerine bağlı enfeksiyonları ve bunların yol açabileceği hastalıkları önlemeye yardımcı olur. Mevcut HPV enfeksiyonunu, genital siğili veya CIN lezyonunu tedavi etmez.
HPV aşısı neyi önler, neyi tedavi etmez?
| Aşının sağlayabildiği koruma | Aşının yapmadığı |
|---|---|
| Aşı kapsamındaki yeni HPV enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olur. | Mevcut HPV pozitifliğini veya persistan enfeksiyonu temizlemez. |
| Aşı tiplerine bağlı kanser öncüsü lezyon ve kanser riskini azaltır. | Mevcut CIN1, CIN2, CIN3 veya AIS lezyonunu tedavi etmez. |
| HPV6 ve HPV11’e bağlı genital siğillerin büyük bölümüne karşı koruma sağlar. | Var olan genital siğili küçültmez veya yok etmez. |
En güçlü koruma HPV ile karşılaşmadan önce sağlanır; yine de daha önce cinsel olarak aktif olmak veya tek bir HPV tipinin pozitif olması, aşı kapsamındaki diğer tiplerden hiç yarar beklenmeyeceği anlamına gelmez.
Gardasil 9 hangi HPV tiplerini kapsar?
| Tip grubu | Başlıca ilişki |
|---|---|
| HPV6 ve HPV11 | Genital siğillerin büyük bölümü; kanser açısından düşük riskli tipler. |
| HPV16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58 | Serviks ve diğer HPV ilişkili kanserler ile kanser öncüsü lezyonlarla ilişkili yüksek riskli tipler. |
Aşı bütün HPV tiplerini kapsamaz. Bu nedenle aşılı kişilerde de belirtiler değerlendirilir ve rahim ağzı taraması yaşa uygun biçimde devam eder. Tiplerin anlamı için HPV tipleri rehberine bakabilirsiniz.
HPV aşısı kimlere ve hangi yaşta yapılır?
| Yaş / durum | Yaklaşım | Neden? |
|---|---|---|
| 9–12 yaş | 9 yaşında başlanabilir; rutin öneri 11–12 yaştır. | HPV ile karşılaşmadan önce bağışıklık yanıtı güçlüdür. |
| 13–26 yaş | Daha önce yeterli aşılanmamışsa yakalama aşılaması önerilir. | Eksik korumanın tamamlanması hedeflenir. |
| 27–45 yaş | Herkese rutin değildir; hekimle ortak karar verilebilir. | Önceki maruziyet arttıkça ortalama yarar azalır; yeni partner olasılığı gibi kişisel etkenler önem kazanır. |
| Kadınlar ve erkekler | Yaşa uygun öneriler her iki cinsiyet için geçerlidir. | HPV serviks dışında anal, penis ve ağız-boğaz hastalıklarıyla da ilişkilidir. |
Uzun süreli, karşılıklı tek eşli ilişkide yeni HPV enfeksiyonu olasılığı genellikle daha düşüktür. Yeni partner olasılığı gelecekte her yaşta yeni HPV enfeksiyonu için risk oluşturabilir; önceki partner sayısı tek başına aşı kararını belirlemez.
HPV aşısı kaç doz ve hangi aralıklarla yapılır?
| Seriye başlama durumu | Doz sayısı | Genel zamanlama |
|---|---|---|
| 15. yaştan önce | 2 doz | İlk doz ve 6–12 ay sonra ikinci doz. |
| 15 yaş ve sonrası | 3 doz | 0, 1–2 ay ve 6. ay. |
| Bağışıklığı baskılanmış 9–26 yaş | 3 doz | Başlangıç yaşı 15’ten küçük olsa da üç dozluk program. |
Doz arası uzadıysa seri genellikle baştan başlatılmaz; eksik doz uygun zamanda tamamlanır. Çok kısa arayla yapılmış dozlar, bağışıklığı baskılayan hastalık/tedavi veya kayıt belirsizliği varsa kişisel takvim hekim tarafından düzenlenmelidir.
Aşıdan önce HPV testi veya smear gerekir mi?
Aşı uygunluğunu belirlemek için rutin olarak HPV testi, smear, antikor testi veya gebelik testi şart değildir. Buna karşılık kişinin yaşına ve öyküsüne göre zamanı gelmiş serviks taraması ayrıca yapılabilir. Aşı kararı ile pozitif HPV veya anormal smear takibi iki ayrı süreçtir.
- Önceki doz tarihlerini ve varsa aşı kartını yanınızda bulundurun.
- Daha önce bir HPV aşısı dozuna veya bileşenine ciddi alerjik reaksiyon olduysa bildirin.
- Bağışıklığı baskılayan hastalık veya ilaç varsa doz planı için belirtin.
- Gebelik şüphesi ya da gebelik varsa kalan dozların zamanlamasını görüşün.
HPV pozitifken aşı yapılır mı?
HPV pozitifliği aşıya otomatik engel değildir. Ancak aşının hedefi pozitif testi negatife çevirmek değildir. Örneğin HPV16 pozitif bir kişi, aşı kapsamındaki karşılaşmadığı diğer tiplere karşı yine koruma kazanabilir. Yaş, önceki aşılar ve beklenen yarar birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı karar tablosu için HPV pozitifken aşı rehberine bakabilirsiniz.
Gebelik ve emzirme döneminde ne yapılır?
HPV aşısı gebelik sırasında önerilmez. Seri başladıktan sonra gebelik fark edilirse kalan dozlar gebelik sonrasına ertelenir; sırf yanlışlıkla aşı yapılmış olması özel bir müdahale veya gebeliği sonlandırma nedeni değildir. Aşıdan önce rutin gebelik testi gerekmez. Emzirme döneminde HPV aşısı uygulanabilir.
HPV aşısı güvenli mi, kısırlık yapar mı?
CDC güvenlik izlemleri HPV aşısı ile kadın veya erkek kısırlığı arasında nedensel bir bağ göstermemiştir. En sık bildirilen etkiler enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık veya şişlik; baş ağrısı, kısa süreli ateş, bulantı ve kas ağrısıdır. Özellikle ergenlerde aşı sonrası bayılma görülebildiği için aşıdan sonra yaklaşık 15 dakika oturarak gözlem önerilir.
Önceki HPV aşısı dozuna veya aşı bileşenine karşı ciddi alerjik reaksiyon kesin değerlendirme gerektirir. Orta veya ağır akut hastalıkta aşılama iyileşene kadar ertelenebilir; hafif bir üst solunum yolu enfeksiyonu çoğu zaman tek başına engel değildir. Fertilite verilerinin ayrıntıları için HPV ve kısırlık rehberine bakabilirsiniz.
HPV aşısı Türkiye’de ücretsiz mi?
2025’te HPV aşısının ücretsiz programa alınmasının planlandığı açıklandı. Ancak TBMM’nin 18 Şubat 2026 tarihli resmi haberinde Sağlık Bakanı, bilim kurulunun çalışmalarının sürdüğünü ve kurul kararı sonrasında uygulamaya geçileceğini bildirdi. Ücretsiz uygulanmasına ilişkin kanun teklifi de TBMM kaydında hâlen “komisyonda” görünüyor.
Sağlık Bakanlığına bağlı bir hastanenin 1 Eylül 2026 tarihli güncel aşı takvimi bilgilendirmesi 13 hastalığı sayıyor ve HPV’yi listede göstermiyor. Bu resmi kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde, 28 Eylül 2026 itibarıyla ülke çapında başlamış ücretsiz rutin HPV programını doğrulayan güncel bir uygulama duyurusu bulunmuyor. Program ve yerel uygulama değişebileceği için güncel erişim durumunu aile sağlığı merkezi veya İl Sağlık Müdürlüğünden doğrulayın.
LEEP veya konizasyon sonrası aşı yararlı mı?
Aşı mevcut CIN2/3 veya AIS lezyonunu tedavi etmez ve işlem sonrası HPV testinin yerini almaz. Gözlemsel çalışmalar ve bazı meta-analizler, daha önce aşılanmamış uygun hastalarda tedavi çevresinde yapılan aşının nüksü azaltabileceğini düşündürür. Bununla birlikte randomize çalışmaların sonuçları tamamen aynı yönde değildir. Bu nedenle karar; yaş, önceki aşı durumu, patoloji ve kişinin tercihleriyle birlikte verilir. Ayrıntılı kanıt özeti için LEEP sonrası adjuvan aşı bölümüne bakabilirsiniz.
Aşı randevusuna hazırlanırken
- Önceki HPV aşısının adı ve doz tarihleri
- Varsa aşı kartı veya e-Nabız kaydı
- Gebelik ve emzirme bilgisi
- Alerji ve önceki aşı reaksiyonları
- Bağışıklığı etkileyen hastalık ve ilaçlar
- HPV, smear ve tedavi öyküsüyle ilgili sorular
İstanbul’da HPV aşısı için değerlendirme
Yaşınız, önceki dozlarınız, HPV ve smear öykünüz birlikte değerlendirilerek aşı zamanlaması ve devam eden tarama planı konuşulur. Küçükçekmece’deki muayenehane için uygun gün ve saat bilgisini klinik ekibinden alabilirsiniz.
Ara: 0535 718 32 38 WhatsApp ile randevu bilgisi Adres ve A Blok giriş fotoğrafları →Sık sorulan sorular
HPV aşısı neye karşı korur?
HPV aşısı, aşı kapsamındaki yeni HPV enfeksiyonlarını ve bunlara bağlı genital siğil, kanser öncüsü lezyon ve bazı kanserleri önlemeye yardımcı olur. Mevcut HPV enfeksiyonunu veya oluşmuş lezyonu tedavi etmez.
Gardasil 9 hangi HPV tiplerini kapsar?
9-valan HPV aşısı HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58 tiplerini kapsar. HPV6 ve HPV11 genital siğillerin büyük bölümüyle; diğer yedi tip ise HPV ilişkili kanserler ve kanser öncüsü lezyonlarla ilişkilidir.
HPV aşısı kaç doz yapılır?
Seriye 15 yaşından önce başlayan çoğu kişide iki doz, 15 yaşında veya sonrasında başlayanlarda üç doz uygulanır. Bağışıklığı baskılanmış 9–26 yaş grubunda başlangıç yaşı ne olursa olsun üç doz önerilir.
HPV aşısı yarım kaldıysa baştan mı başlanır?
Genellikle hayır. Doz arası uzadıysa seri baştan başlatılmaz; eksik doz uygun zamanda tamamlanır. Kişinin yaşı, ilk doz tarihi, bağışıklık durumu ve önceki ürün kayıtları hekim tarafından kontrol edilmelidir.
HPV aşısı erkeklere de yapılır mı?
Evet. Yaşa uygun aşılama önerileri erkekler için de geçerlidir. Aşı erkeklerde genital siğil ve HPV ilişkili anal, penis ve ağız-boğaz kanserlerine yol açabilen aşı tiplerine karşı korunmaya yardımcı olur.
HPV pozitifken aşı yapılabilir mi?
HPV pozitifliği aşıya otomatik engel değildir. Aşı mevcut pozitifliği temizlemez; kişi aşı kapsamındaki diğer tiplere karşı korunabilir. Uygunluk yaş, önceki dozlar ve kişisel öyküyle birlikte değerlendirilir.
27–45 yaş arasında HPV aşısı için geç mi?
Mutlaka değil; ancak bu yaş aralığında aşı herkese rutin olarak önerilmez. Daha önce yeterli aşılanmamış bazı yetişkinlerde yeni HPV ile karşılaşma olasılığı, önceki aşılar ve beklenen yarar hekimle ortak kararda değerlendirilir.
Gebelikte veya emzirirken HPV aşısı yapılır mı?
HPV aşısı gebelikte önerilmez ve kalan dozlar gebelik sonrasına ertelenir. Yanlışlıkla yapılan doz nedeniyle özel bir müdahale gerekmez. Emzirme döneminde HPV aşısı uygulanabilir.
HPV aşısı kısırlık yapar mı?
Mevcut güvenlik verileri HPV aşısının kadın veya erkekte kısırlığa yol açtığını göstermemektedir. Aşılama sonrası en sık enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık, baş ağrısı veya kısa süreli ateş görülür.
HPV aşısından sonra smear veya HPV taraması gerekir mi?
Evet. Aşı kanserle ilişkili tüm HPV tiplerini kapsamadığı ve kişi aşıdan önce bazı tiplere maruz kalmış olabileceği için yaşa ve ulusal programa uygun serviks taraması devam eder.
İlgili rehberler
Referanslar
- Centers for Disease Control and Prevention. HPV Vaccine Recommendations. Yaş, doz ve ortak klinik karar önerileri.
- Centers for Disease Control and Prevention. Human Papillomavirus Vaccine Safety. Güvenlik ve fertilite verileri.
- Centers for Disease Control and Prevention. Human Papillomavirus Infection. 9-valan aşı kapsamı ve tarama ilkeleri.
- American Society for Colposcopy and Cervical Pathology. ASCCP Statement on HPV Vaccination. 2025.
- Kapp P, et al. Human papillomavirus vaccination in women with conisation. Cochrane Database Syst Rev. 2025;9:CD016121.
- Türkiye Büyük Millet Meclisi. Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısı. 18 Şubat 2026.
Kadın Hastalıkları ve Doğum · Tıbbi içerik incelemesi