Anal HPV Nedir? Anal Siğil, Anal Smear ve Kanser Riski
HPV anüs çevresindeki deride veya anal kanal içinde bulunabilir. Anal siğil ile anal kanser aynı şey değildir. Genel toplumda herkese uygulanan rutin bir anal smear programı da yoktur; belirti ve kişisel risk birlikte değerlendirilir.
Anal HPV ne demektir?
Perianal HPV, anüs çevresindeki deriyi; anal kanal HPV’si ise anüsün iç kısmındaki mukozayı ilgilendirir. Dışarıdan görülen bir kabarıklık anal kanalın tamamı hakkında bilgi vermez. Benzer biçimde anal kanalda HPV bulunması mutlaka görünür siğil oluşturmaz.
HPV tiplerinin klinik etkisi aynı değildir. HPV6 ve HPV11 gibi düşük riskli tipler anogenital siğillerin çoğundan sorumludur. HPV16 başta olmak üzere bazı yüksek riskli tiplerin uzun süre kalması anal intraepitelyal lezyon ve anal kanser gelişimine katkıda bulunabilir.
Anal HPV nasıl bulaşır?
HPV yakın cilt ve mukoza temasıyla bulaşır. Anal cinsel temas bulaş yollarından biridir; ancak anal penetrasyon öyküsü olmadan da anüs çevresinde siğil veya HPV görülebilir. Genital bölgeden komşu deriye temasla aktarım mümkündür.
Görünür siğil olmaması bulaş ihtimalini sıfırlamaz. Kondom riski azaltabilir, fakat anogenital derinin tamamını örtmediği için tam koruma sağlamaz. Test sonucu enfeksiyonun kimden veya ne zaman alındığını göstermez.
Anal HPV ve anal siğil hangi belirtileri yapar?
Anal HPV çoğu kişide belirti vermez. Belirti olduğunda siğil ile başka anal hastalıkları yalnız tariften ayırmak güç olabilir.
| Bulgular | Olası anlam | Ne yapılır? |
|---|---|---|
| Anüs çevresinde yumuşak, pütürlü kabarıklık | Siğil olabilir; et beni, deri katlantısı veya molluscum da benzer görünebilir. | Deri ve anogenital muayene |
| Anal kanal içinde dolgunluk, kaşıntı veya rahatsızlık | İç siğil, hemoroid, fissür ya da başka bir durum olabilir. | Dijital anorektal muayene ve gerektiğinde anoskopi |
| Tuvalet kâğıdında parlak kırmızı kan | Hemoroid ve fissür sık nedenlerdir; HPV’ye özgü değildir. | Tekrarlıyorsa veya nedeni belirsizse kolorektal değerlendirme |
| Sert kitle, ülser, geçmeyen ağrı veya akıntı | Enfeksiyon ve iyi huylu nedenler olabilir; kanser dâhil ciddi durumlar dışlanmalıdır. | Geciktirmeden kolorektal cerrahi/proktoloji |
| Bağırsak alışkanlığında kalıcı değişiklik | HPV’ye özgü değildir ve birçok nedeni olabilir. | Hekim değerlendirmesi |
Anal siğil ile anal HSIL aynı şey mi?
Hayır. Anal siğil çoğunlukla düşük riskli HPV tiplerinin oluşturduğu iyi huylu bir lezyondur. Anal HSIL ise yüksek dereceli skuamöz intraepitelyal lezyondur ve anal kanser öncüsü kabul edilir. İkisi aynı kişide bulunabilir, ancak biri diğerinin eş anlamlısı değildir.
Siğilin görünümünden HPV tipi belirlenemez. Atipik olan; koyu renkli, sert, dokuya yapışık, kanayan, ülsere, hızla büyüyen veya standart tedaviye yanıt vermeyen lezyonlarda biyopsi düşünülür.
Anal kanser belirtileri nelerdir?
NCI; anüs veya rektumdan kanama, anüs yakınında kitle, anal bölgede ağrı/basınç, kaşıntı veya akıntı ve bağırsak alışkanlığında değişikliği olası belirtiler arasında sayar. Bu belirtiler sık görülen hemoroid gibi iyi huylu hastalıklardan da kaynaklanabilir.
Anal siğil nasıl değerlendirilir?
- Gözle muayene: Anüs çevresindeki lezyonun yüzeyi, rengi ve dağılımı incelenir.
- Dijital anorektal muayene: Anal kanal içinde kitle veya sertlik araştırılır.
- Standart anoskopi: Anal kanalın içi doğrudan görülür; iç siğillerin değerlendirilmesinde kullanılabilir.
- Biyopsi: Tanı belirsiz veya görünüm atipikse dokudan örnek alınır.
CDC, dış anal/perianal siğili bulunan kişilerde anal kanal içi siğil de olabileceğini belirtir. İntra-anal siğillerin yönetiminde kolorektal uzman görüşü önerilir.
Anal smear, anal HPV testi ve HRA nedir?
| Yöntem | Ne arar? | Sınırı |
|---|---|---|
| Anal smear / anal sitoloji | Anal kanaldan alınan hücrelerde anormallik arar. | Tanı koymaz; anormal sonuç yüksek çözünürlüklü anoskopi gerektirebilir. |
| Anal yüksek riskli HPV testi | Anal örnekte yüksek riskli HPV DNA’sı arar; bazı stratejiler genotipleme kullanır. | Servikal HPV testi gibi tek başına yorumlanmaz; anal kullanım için FDA onaylı test yoktur. |
| Yüksek çözünürlüklü anoskopi (HRA) | Anal kanal ve çevresini büyüterek şüpheli alanı ve biyopsi yerini belirler. | Özel eğitim ve ekipman gerektirir; her merkezde bulunmayabilir. |
| Kolonoskopi | Kalın bağırsak ve rektumun içini inceler. | Anal HSIL taraması için HRA’nın yerine geçmez. |
Tarama testi ancak anormal sonucu değerlendirecek HRA ve tedavi kapasitesi varsa anlamlı bir programın parçasıdır. Pozitif anal HPV testi kanser tanısı koymaz; negatif test de belirti veya şüpheli muayene bulgusunu geçersiz kılmaz.
Herkes anal smear yaptırmalı mı?
Hayır. Genel toplum için servikal taramadaki gibi evrensel rutin anal kanser taraması yoktur. IANS 2024 uzlaşı kılavuzu, HRA kapasitesi bulunduğunda risk grubuna göre başlangıç önerileri sunar:
| Grup | IANS 2024 yaklaşımı |
|---|---|
| HIV ile yaşayan, erkeklerle cinsel ilişkisi olan erkekler ve trans kadınlar | 35 yaşından itibaren tarama başlangıcı |
| HIV ile yaşayan diğer kişiler | 45 yaşından itibaren tarama başlangıcı |
| HIV olmadan erkeklerle cinsel ilişkisi olan erkekler ve trans kadınlar | 45 yaşından itibaren tarama başlangıcı |
| Solid organ nakli alıcıları | Nakilden 10 yıl sonra başlayacak şekilde değerlendirme |
| Vulvar kanser öncüsü lezyon veya vulvar kanser öyküsü | Tanıdan sonraki 1 yıl içinde değerlendirme |
45 yaş ve üzerinde servikal/vajinal HSIL veya kanser, perianal siğil, bir yıldan uzun süren servikal HPV16 ya da bazı otoimmün durumlar varsa ortak karar süreciyle tarama düşünülebilir. Yaş, ülke programı, bağışıklık durumu ve HRA erişimi planı değiştirir; internetten tek bir test istemek kişisel tarama planının yerini tutmaz.
Anal HSIL bulunursa neden önemlidir?
ANCHOR çalışmasında HIV ile yaşayan ve biyopsiyle doğrulanmış anal HSIL’i bulunan 35 yaş üzeri kişilerde HSIL tedavisi, yalnız aktif izleme göre anal kansere ilerlemeyi azalttı. Bu bulgu uygun risk grubunda tarama–HRA–biyopsi–tedavi zincirinin önemini destekler.
Çalışmanın sonucu herkese anal smear yapılması veya her anal HPV pozitifliğinin tedavi edilmesi anlamına gelmez. Çalışma belirli bir yüksek risk grubunda, biyopsiyle doğrulanmış HSIL tedavisini değerlendirmiştir.
Anal siğil ve anal HSIL nasıl tedavi edilir?
Dış anal siğillerde tedavi lezyonun sayısı, büyüklüğü, yeri, gebelik durumu ve hasta tercihine göre planlanır. Hekim tarafından uygulanan kriyoterapi, asit, koter/cerrahi yöntemler veya uygun dış lezyonlarda reçeteli topikal tedaviler kullanılabilir. İntra-anal siğiller kolorektal uzmanla yönetilir.
Anal HSIL ayrı bir tanıdır; tedavi HRA ve biyopsi bulgularına göre ablasyon, eksizyon veya topikal seçenekleri içerebilir. Siğil kremi kullanmak anal HSIL tedavisi yerine geçmez. Anal kanal içine reçetesiz asit, siğil ilacı veya tahriş edici ürün uygulanmamalıdır.
Partner, kondom ve aşı hakkında ne bilinmeli?
- Partner: HPV sonucundan bulaşın zamanı veya kaynağı belirlenemez. Belirtisiz partner için genel bir HPV kan testi yoktur.
- Kondom: Bulaş riskini azaltabilir, ancak çevre deriyi tamamen örtmez.
- HPV aşısı: Mevcut anal HPV veya siğili tedavi etmez; aşı kapsamındaki yeni enfeksiyonları önlemeye yöneliktir.
- Bağışıklık: HIV, organ nakli veya bağışıklığı baskılayan tedavi varsa bunu muayenede belirtmek gerekir.
Anal yakınma ile servikal HPV sonucu birlikteyse hangi uzmana?
Anal kanal içindeki lezyon, kanama, ağrı, HRA veya anal kanser taraması için kolorektal cerrahi/proktoloji değerlendirmesi gerekir. Vulva, vajina, rahim ağzı HPV, smear, kolposkopi veya dış genital lezyon sonucunuzun İstanbul/Küçükçekmece’de kadın doğum değerlendirmesi için kliniğe ulaşabilirsiniz.
Kadın doğum randevusu: 0535 718 32 38 WhatsApp ile randevu bilgisi Adres ve A Blok giriş fotoğrafları →Sık sorulan sorular
Anal HPV nedir?
Anal HPV, insan papilloma virüsünün anüs çevresindeki deri veya anal kanal mukozasında bulunmasıdır. Düşük riskli tipler siğile, bazı yüksek riskli tiplerin kalıcı enfeksiyonu ise anal kanser öncüsü lezyonlara katkıda bulunabilir.
Anal HPV sadece anal seksle mi bulaşır?
Hayır. Anal penetrasyon olmadan yakın anogenital cilt temasıyla anüs çevresine HPV taşınabilir. Enfeksiyonun hangi temasla ve ne zaman alındığını kesin gösteren bir test yoktur.
Anal siğil kanser midir?
Çoğu anal siğil HPV6 ve HPV11 gibi düşük riskli tiplerle ilişkilidir ve kanser değildir. Sert, ülsere, kanayan, koyu renkli, hızla büyüyen veya tedaviye yanıt vermeyen lezyon muayene ve gerekirse biyopsi gerektirir.
Anal HPV belirtileri nelerdir?
Anal HPV çoğu zaman belirti vermez. Siğil varsa anüs çevresinde kabarıklık, kaşıntı, rahatsızlık veya bazen kanama olabilir. Kanama, kitle, ağrı veya bağırsak alışkanlığında değişiklik yalnız HPV’ye özgü değildir.
Anal smear nedir?
Anal smear veya anal sitoloji, anal kanaldan hücre örneği alınarak hücresel değişikliklerin araştırılmasıdır. Servikal smearın aynısı değildir ve yalnız sonuç sonrası yüksek çözünürlüklü anoskopi erişimi bulunan uygun risk gruplarında planlanmalıdır.
Herkes anal smear yaptırmalı mı?
Hayır. Genel toplum için evrensel rutin anal kanser taraması yoktur. Tarama; HIV, vulvar kanser öncüsü veya kanser öyküsü, organ nakli ve diğer risklere göre uzmanla birlikte değerlendirilir.
Anal HPV testi yapılır mı?
Bazı laboratuvarlar anal örnekte yüksek riskli HPV arayabilir; ancak test servikal HPV testiyle aynı biçimde yorumlanmaz. Tarama programı, anormal sonucu değerlendirecek yüksek çözünürlüklü anoskopi kapasitesi olmadan başlatılmamalıdır.
Yüksek çözünürlüklü anoskopi ile kolonoskopi aynı mı?
Hayır. Yüksek çözünürlüklü anoskopi anal kanal ve çevresindeki kanser öncüsü alanları büyüterek inceler ve hedefli biyopsiye imkân verir. Kolonoskopi ise kalın bağırsak ve rektumu değerlendirir; anal HSIL taramasının eşdeğeri değildir.
Anal HPV için hangi doktora gidilir?
Anal kanal içindeki lezyon, kanama, ağrı veya anal kanser taraması için kolorektal cerrahi ya da proktoloji uygundur. Vulva, vajina, rahim ağzı HPV veya smear sonucu için kadın doğum değerlendirmesi gerekir.
HPV aşısı anal HPV’yi tedavi eder mi?
Hayır. HPV aşısı mevcut anal HPV enfeksiyonunu veya siğili tedavi etmez; henüz edinilmemiş aşı kapsamındaki tiplere bağlı yeni enfeksiyon ve hastalıkları önlemeye yöneliktir.
İlgili rehberler
Referanslar
- Stier EA, Clarke MA, Deshmukh AA, et al. International Anal Neoplasia Society's consensus guidelines for anal cancer screening. Int J Cancer. 2024;154:1694–1702.
- NIH Office of AIDS Research. HIV Clinical Guidelines Now Recommend High Resolution Anoscopy as Part of Anal Cancer Screening Program for People with HIV.
- National Cancer Institute. Anal Cancer Symptoms.
- National Cancer Institute. Anal Cancer Causes and Risk Factors.
- Palefsky JM, Lee JY, Jay N, et al. Treatment of Anal High-Grade Squamous Intraepithelial Lesions to Prevent Anal Cancer. N Engl J Med. 2022;386:2273–2282.
- Centers for Disease Control and Prevention. Anogenital Warts: STI Treatment Guidelines.
Kadın Hastalıkları ve Doğum · Tıbbi içerik incelemesi