HPV tipleri aynı riskte mi?

Son güncelleme: 22 Eylül 2026 · Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hüseyin Cengiz

Kısa cevap: Hayır. Güncel yönetimde “yüksek riskli HPV” tek bir eşit grup gibi ele alınmıyor; genotip sonucu bir sonraki adımı değiştirebilir.

HPV16 ve HPV18

En yüksek klinik öneme sahip tiplerdir; pozitiflikte smear normal / NILM olsa bile kolposkopi önerilir.

HPV45, 33/58, 31, 52, 35/39/68 ve 51

HPV16/18 negatifse sitoloji veya dual-stain ile triyaj önerilir.

HPV56/59/66

Yalnız bu gruptan pozitiflikte daha düşük risk katmanı söz konusudur; uygun sitoloji bağlamında 1 yıllık dönüş önerilebilir.

HPV53 neden kafa karıştırıyor?

Bazı laboratuvarların panel etiketi klinik guideline sınıflamasıyla birebir aynı değildir. Assay ve sitolojiyle birlikte yorumlanmalıdır.

Sonucunuzu birlikte değerlendirmek isterseniz

Tek bir test satırı yerine HPV tipi, sitoloji, önceki taramalar ve varsa kolposkopi/patoloji birlikte değerlendirilir.

İletişim / randevu bilgileri

Sık sorulan sorular

HPV53 = HPV16 mı?

Hayır.

Birden fazla tip daha mı kötü?

Tip sayısından çok hangi tiplerin bulunduğu önemlidir.

Düşük risk HPV ne demek?

Servikal kanserle güçlü ilişkili olmayan tipleri ifade eder.

İlgili rehberler

GENOTİPE GÖRE RİSK FARKI

Karsinojenik HPV tipleri aynı riski taşımıyor

HPV pozitifliği tek bir risk kategorisi değildir. Aşağıdaki tablo, 13 karsinojenik HPV tipinin serviks kanserlerindeki yaklaşık payını ve yeni edinilmiş HPV enfeksiyonundan sonraki 9 yılda CIN3+ gelişme riskini yan yana gösterir.

En önemli ayrım

“Serviks kanserlerinin yüzde kaçı bu tipe bağlı?” ile “bu HPV tipini yeni alan bir kişide CIN3+ gelişme riski nedir?” aynı şey değildir. Tablodaki üçüncü sütun kanser riski değil, CIN3+ progresyon riskidir.

Karsinojenik HPV tipi	Serviks kanserlerindeki yaklaşık payı	Yeni HPV enfeksiyonunda 9 yıllık CIN3+ progresyon riski	Risk grubu
HPV 16	%60.3	%6.3	16
HPV 18	%10.5	%3.0	18/45
HPV 45	%6.1	%2.2	18/45
HPV 33	%3.7	%4.5	16 ile ilişkili
HPV 31	%3.6	%2.2	16 ile ilişkili
HPV 52	%2.7	%2.2	16 ile ilişkili
HPV 58	%2.2	%1.9	16 ile ilişkili
HPV 35	%2.0	%2.8	16 ile ilişkili
HPV 39	%1.6	%1.1	Diğer
HPV 51	%1.2	%1.1	Diğer
HPV 59	%1.1	%0.9	Diğer
HPV 56	%0.9	%0.8	Diğer
HPV 68	%0.6	%1.0	Diğer

%60,3

HPV16’nın serviks kanserlerindeki payıTablodaki en baskın karsinojenik genotip.

%6,3

HPV16 için 9 yıllık CIN3+ progresyonYeni edinilmiş enfeksiyon kohortundaki risk.

%4,5

HPV33 için 9 yıllık CIN3+ progresyonKanser payı HPV18’den düşük olsa da progresyon riski dikkat çekici.

%3,0

HPV18 için 9 yıllık CIN3+ progresyonHPV18/45 grubu klinik olarak ayrı değerlendirilir.

Nasıl okunmalı? Bu oranlar tek bir hastanın kişisel kanser riskini vermez. Yaş, sitoloji, enfeksiyonun persistan olup olmaması, önceki HPV/smear sonuçları, immün durum ve önceki CIN2+ öyküsü klinik yönetimi değiştirir. Ayrıca HPV82 gibi daha nadir bazı tipler serviks kanserine katkıda bulunabilir ancak bu tabloda yer almamaktadır.

Referanslar

Massad LS, Clarke MA, Perkins RB, et al. Applying Results of Extended Genotyping to Management of Positive Cervicovaginal HPV Test Results: Enduring Guidelines. J Low Genit Tract Dis. 2025;29(2):134–143. PMID: 39791481. DOI: 10.1097/LGT.0000000000000865.
World Health Organization. WHO guideline for screening and treatment of cervical pre-cancer lesions for cervical cancer prevention: use of HPV DNA genotyping. 2026.

Prof. Dr. Hüseyin Cengiz
Kadın Hastalıkları ve Doğum · Tıbbi içerik incelemesi